समाचार
LATEST ARTICLES
डा. टीकाराम पोखरेललाई डायमनशमशेर राणा प्रतिभा सम्मान
काठमाडौं । उपन्यासकार डायमनशमशेर राणाको १०९औँ जन्मजयन्तीको अवसरमा डायमनशमशेर राणा साहित्यिक प्रतिष्ठानले साहित्य तथा अनुसन्धानका क्षेत्रमा योगदान पुर्याएका स्रष्टा डा. टीकाराम पोखरेललाई ‘डायमनशमशेर राणा प्रतिभा सम्मान प्रदान गरेको छ।
प्रतिष्ठानले डायमनशमशेर राणाका ऐतिहासिक उपन्यासमाथि विद्यावारिधि गरेका डा.पोखरेललाई सम्मानस्वरूप नगद रु.२५ हजार र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो।
डा. पोखरेलले डायमनशमशेरका ऐतिहासिक उपन्यासमा इतिहास र कल्पनाको प्रयोग, ऐतिहासिकता, औपन्यासिक शिल्प तथा इतिहास र साहित्यबीचको सन्तुलनको सैद्धान्तिक अध्ययन गर्दै वि.सं. २०६६ मा त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधि गरेका थिए।
कार्यक्रममा नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयका पूर्वउपकुलपति प्रा. डा. कुलप्रसाद कोइरालाले डायमनशमशेर राणाले ऐतिहासिक उपन्यास लेखनमा पुर्याएको योगदान उल्लेखनीय रहेको बताए। उनले नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना तथा पुनःस्थापनामा राणा परिवारको भूमिकासमेत महत्त्वपूर्ण रहेको चर्चा गर्दै ऐतिहासिक उपन्यास लेखनमा डायमनशमशेरसँग तुलना गर्न सकिने अर्को उपन्यासकार नेपालमा नभएको धारणा व्यक्त गरे।
साहित्यकार डा। तुलसीप्रसाद भट्टराईले प्रजातन्त्रका लागि संघर्षका क्रममा डायमनशमशेरको सम्पत्ति सर्वस्वहरणमा परे पनि उनको साहित्यिक योगदान आजसम्म उत्तिकै चर्चित रहेको बताए। समालोचक प्रा। डा। गोविन्दराज भट्टराईले डायमनशमशेरको ‘गृहप्रवेश’ उपन्यास चामत्कारिक यथार्थवाद ९म्याजिक रियालिजम० को प्रभावमा लेखिएको कृति भएको उल्लेख गरे।
सम्मानित व्यक्तित्व डा. टीकाराम पोखरेलले डायमनशमशेरका उपन्यासमा ऐतिहासिक तथ्य र औपन्यासिक कलाको सन्तुलित समन्वय भएकाले उनका कृतिहरू नेपाली ऐतिहासिक उपन्यासका क्षेत्रमा शिखर स्थानमा रहेको बताए।
डुडुवा गाँउपालिकाको सार्बजनिक सुनुवाई
डुडुवाको सार्बजनिक सुनुवाई सम्पन्न
नेपालगञ्ज । डुडुवा गाँउपालिकाको सार्बजनिक सुनुवाई सम्पन्न भएको छ ।डुडुवा गाँउपालिकाको आयोजना तथा बास नेपालको सहजीकरणमा आज गाउँपालिकाको सभाहलमा आयोजित सार्बजनिक सुनुवाई कार्यक्रमबाट ५ बुद्धे साझा सार्बजनिक प्रतिबद्धता जाहेर गरिएको छ ।
जाहेर गरिएका साझा सार्बजनिक प्रतिबद्धताहरुमा, वडा नम्बर ५ को बाटो अधुरो रहेकाले सो बाटो आगामी आर्थिक बर्षमा निर्माण गर्ने, आवागमनका लागि बाटो सहज बनाउन ग्राभेल खसाउने, डुडुवा गाँउपालिका वडा नम्बर ६ हिरमिनियाको मुनासिपुरको सडकमा आगामी आर्थिक बर्षमा ग्राभेल गर्ने, पालिका सँग सम्बन्धित सार्बजनिक सुचना प्रक्रियागत रुपमा माग भएमा आम नागरिकलाई सुचना उपलब्ध गराउने, गाँउपालिकाको सेवा सुबिधा र बिकास निर्माणको गुणस्तरियता थप अभिबृद्धि गर्ने, बिगतमा पालिकामा भएको आगजनीका बिषयमा छानबिन गर्ने लगायतका रहेका छन् ।
२५० बढि सहभागीहरुको उपस्थिति रहेको उक्त सार्बजनिक सुनुवाईको खुल्ला छलफलमा सुकुम्बासी समस्याको बारेमा, पालिका भित्रको खानेपानी योजनाको अलपत्रताको बारेमा, पालिका भित्रका सडक ग्राभेल गर्नुपर्ने लगायतका बारेमा, वडा नम्बर ५ को स्वास्थ्य चौकीमा ल्याव कर्मचारीको समस्या भएको, पालिकाहरुबाट प्रवाह हुने सुचनाहरु नागरिकहरु सामु नपुग्ने गरेको र वडा नम्बर १ को हिरमिनियाको खडैचा टोलको सडकको अबस्था लगायतका गुनासोहरु कार्यक्रममा उपस्थित सहभागीहरुले प्रश्ण उठाएका थिए ।
३ घण्टा सम्म चलेको खुल्ला छलफलमा उठेका प्रश्नहरुको जवाफ कार्यक्रमका प्रमुख सरोकारवाला ब्यक्ति पालिका अध्यक्ष नरेन्द्र कुमार चौधरीले दिएका थिए ।
बास नेपालका कार्यकारी निर्देशक नमस्कार शाहले स्वागत तथा कार्यक्रमको उद्धेश्यमाथि प्रकाश पारेका थिए भने बास नेपालका केन्द्रीय अध्यक्ष शिव कुमार बर्माले कार्यक्रमको सहजीकरण गरेका थिए ।
विश्वभरका नेपालीलाई भाषा र साहित्यमार्फत् जोड्ने सेतु भानुभक्तः प्रदेश प्रमुख भट्ट
पोखरा । गण्डकी प्रदेशका प्रमुख डिल्लीराज भट्टले विश्वभरका नेपालीलाई भाषा र साहित्यमार्फत् जोड्ने काम नेपाली भाषा–साहित्यका आदिकवि भानुभक्त आचार्यले गर्नुभएको बताउनुभएको छ । राष्ट्रिय चेतनाका अग्रदूत तथा नेपाली भाषिक एकताका प्रणेता भानुभक्त आचार्यको २१३ औं जन्मजयन्तीका अवसरमा भानु वाङ्मय प्रतिष्ठान, पोखराले आयोजना गरेको विशेष समारोहमा प्रदेश प्रमुख भट्टले यस्तो बताउनुभएको हो ।
नेपाली भाषालाई लोकप्रिय र साझा भाषा बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुभएका भानुभक्त नेपाल र विश्वभरका नेपालीभाषी रहेका क्षेत्रमा हाम्रो भाषा तथा साहित्य फैलाउन सेतु बन्नुभएको उहाँको भनाई छ ।
‘भानुको साहित्यिक योगदानले भाषा र समाजबीचको सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउँदै नेपालीपनको साझा भावना निर्माणमा उल्लेखनीय भूमिका खेलेको छ । भानुभक्तले नेपालीलाई एउटै भाषिक सूत्रमा बाँध्ने प्रेरणा दिनुभयो ।’ उहाँले भन्नुभयो – ‘भानुको योगदानले राष्ट्रिय एकता, सांस्कृतिक आत्मविश्वास र नेपालीपनको भावनालाई अझ बलियो बनाएको छ । आज विश्वका विभिन्न देशमा रहेका नेपाली समुदायले पनि नेपाली भाषा र साहित्यलाई जीवित राखिरहेका छन् । यो आदिकविको योगदानको निरन्तरता नै हो ।’
भानुले संस्कृत भाषामा सीमित रहेको रामायणलाई सरल, सहज र जनबोलीको नेपाली भाषामा रूपान्तरण गरी साहित्यलाई जनसामान्यको जीवनसँग जोड्नुभएको हुँदा यही ऐतिहासिक योगदानले नेपाली भाषालाई साझा सांस्कृतिक चेतनाको माध्यमका रूपमा स्थापित गर्न महत्वपूर्ण आधार तयार गरेको उहाँको भनाई छ ।
उहाँले थप्नुभयो – ‘भानुभक्तका कृतिहरूमा केवल धार्मिक भावनाको अभिव्यक्ति मात्र छैन; त्यहाँ नैतिकता, मानवता, सामाजिक उत्तरदायित्व, कर्तव्यबोध र लोककल्याणको गहिरो चेतना पनि अभिव्यक्त भएको पाइन्छ ।’
आजको पुस्ताले भानुभक्तलाई केवल पाठ्यपुस्तकभित्र सीमित राख्न नहुने बताउँदै उहाँका कृतिहरूलाई डिजिटल माध्यम, अनुसन्धान, अध्ययन, साहित्यिक विमर्श र सिर्जनात्मक अभ्यासमार्फत नयाँ पुस्तासम्म पुर्याउनु आवश्यक रहेकोमा जोड दिनुभयो । गण्डकी प्रदेश नेपाली भाषा, साहित्य, कला र संस्कृतिको दृष्टिले अत्यन्त समृद्ध प्रदेश रहेको बताउँदै उहाँले यस प्रदेशमा रहेका साहित्यिक संस्था, अनुसन्धान केन्द्र, शैक्षिक प्रतिष्ठान र स्रष्टाहरूले भाषा तथा साहित्यको संरक्षण र प्रवद्र्धनमा निरन्तर योगदान पुर्याइरहेकोमा खुशी पनि व्यक्त गर्नुभयो ।
हर्ट अट्याक भएका ५५ वर्षीय बिरामीको नेपाल मेडिकल कलेजमा सफल एन्जियोग्राफी
काठमाडौं । मुटुका दुईवटा महत्वपूर्ण नसा एकैसाथ बन्द भई गम्भीर हर्ट अट्याक भएका ५५ वर्षीय एक बिरामीको नेपाल मेडिकल कलेजमा समयमै गरिएको एन्जियोग्राफी तथा एन्जियोप्लास्टीमार्फत सफल उपचार गरिएको छ । चिकित्सकको तत्परताका कारण मृत्युको मुखबाट फर्किएका बिरामी अहिले पूर्ण रूपमा खतरामुक्त अवस्थामा छन् ।
कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका–१, गागलफेदी निवासी पदमबहादुर तामाङ (५५) लाई असार २४ गते बिहान अचानक तीव्र छाती दुख्ने, रिंगटा लाग्ने तथा अत्यधिक असहज महसुस हुन थालेपछि परिवारले सुरुमा सामान्य समस्या ठानेका थिए । स्थानीय झाँक्रीसमेत देखाइए पनि स्वास्थ्य अवस्था झन् बिग्रँदै गएपछि उनलाई तत्काल एम्बुलेन्समार्फत नेपाल मेडिकल कलेजको इमरजेन्सी विभागमा ल्याइएको थियो ।
अस्पताल पुगेलगत्तै चिकित्सकहरूले तत्काल ईसीजी र आवश्यक रक्त परीक्षण गरेपछि उनलाई गम्भीर हर्ट अट्याक भएको पुष्टि भयो । त्यसपछि एक क्षण पनि ढिलाइ नगरी उनलाई क्याथल्याबमा लगिएको थियो ।
नेपाल मेडिकल कलेजका वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. सुर्यराज पाठक नेतृत्वको कार्डियाक टोलीले एन्जियोग्राफी गर्दा मुटुका दुईवटा महत्वपूर्ण धमनी पूर्ण रूपमा बन्द भएको पत्ता लगाए । तत्पश्चात तत्काल एन्जियोप्लास्टी गरी स्टेन्टमार्फत दुवै नसा सफलतापूर्वक खोलिएको थियो ।
“बिरामी अस्पताल आइपुग्दा अवस्था निकै गम्भीर थियो । समयमै परीक्षण गरेर तुरुन्तै क्याथल्याबमा लग्यौं । एन्जियोग्राफी गर्दा दुईवटा मुख्य नसा बन्द भएको देखियो र तत्काल उपचार गरी रक्तसञ्चार पुनः सुचारु गर्यौं,” डा. पाठकले बताए ।
उनका अनुसार बिरामी लामो समयदेखि मधुमेहबाट पीडित भए पनि औषधि नियमित रूपमा सेवन नगरेकाले जोखिम बढेको थियो । उच्च रक्तचाप, मधुमेह, कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढी हुनु, धुम्रपान, मद्यपान तथा शारीरिक निष्क्रियता हर्ट अट्याकका प्रमुख जोखिम कारक हुन् । “जसलाई उच्च रक्तचाप, मधुमेह वा कोलेस्ट्रोलको समस्या छ, धुम्रपान वा मद्यपान गर्नुहुन्छ अथवा शारीरिक रूपमा सक्रिय हुनुहुन्न, उहाँहरूमा हर्ट अट्याकको जोखिम धेरै हुन्छ । छाती दुख्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने, पसिना आउने वा रिंगटा लाग्ने जस्ता लक्षण देखिए तुरुन्त अस्पताल पुग्नुपर्छ,” उनले सुझाव दिए ।
उपचारपछि स्वास्थ्य लाभ गरिरहेका पदमबहादुर तामाङले घर नजिकै सुविधा सम्पन्न अस्पताल र मुटुरोग विशेषज्ञ उपलब्ध भएकै कारण आफ्नो ज्यान जोगिएको बताए । “हामी सामान्य खेतीपाती गरेर जीविकोपार्जन गर्ने मान्छे हौं । यति छिटो र सहज रूपमा उपचार पाइन्छ भन्ने सोचेको थिइनँ । समयमै अस्पताल ल्याइएकाले आज नयाँ जीवन पाएँ । नेपाल मेडिकल कलेज र उपचारमा संलग्न सम्पूर्ण चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीप्रति म आभारी छु,” उनले भने ।
कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका–१, गागलफेदी निवासी पदमबहादुर तामाङ (५५) लाई असार २४ गते बिहान अचानक तीव्र छाती दुख्ने, रिंगटा लाग्ने तथा अत्यधिक असहज महसुस हुन थालेपछि परिवारले सुरुमा सामान्य समस्या ठानेका थिए । स्थानीय झाँक्रीसमेत देखाइए पनि स्वास्थ्य अवस्था झन् बिग्रँदै गएपछि उनलाई तत्काल एम्बुलेन्समार्फत नेपाल मेडिकल कलेजको इमरजेन्सी विभागमा ल्याइएको थियो ।
अस्पताल पुगेलगत्तै चिकित्सकहरूले तत्काल ईसीजी र आवश्यक रक्त परीक्षण गरेपछि उनलाई गम्भीर हर्ट अट्याक भएको पुष्टि भयो । त्यसपछि एक क्षण पनि ढिलाइ नगरी उनलाई क्याथल्याबमा लगिएको थियो ।
नेपाल मेडिकल कलेजका वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. सुर्यराज पाठक नेतृत्वको कार्डियाक टोलीले एन्जियोग्राफी गर्दा मुटुका दुईवटा महत्वपूर्ण धमनी पूर्ण रूपमा बन्द भएको पत्ता लगाए । तत्पश्चात तत्काल एन्जियोप्लास्टी गरी स्टेन्टमार्फत दुवै नसा सफलतापूर्वक खोलिएको थियो ।
“बिरामी अस्पताल आइपुग्दा अवस्था निकै गम्भीर थियो । समयमै परीक्षण गरेर तुरुन्तै क्याथल्याबमा लग्यौं । एन्जियोग्राफी गर्दा दुईवटा मुख्य नसा बन्द भएको देखियो र तत्काल उपचार गरी रक्तसञ्चार पुनः सुचारु गर्यौं,” डा. पाठकले बताए ।
उनका अनुसार बिरामी लामो समयदेखि मधुमेहबाट पीडित भए पनि औषधि नियमित रूपमा सेवन नगरेकाले जोखिम बढेको थियो । उच्च रक्तचाप, मधुमेह, कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढी हुनु, धुम्रपान, मद्यपान तथा शारीरिक निष्क्रियता हर्ट अट्याकका प्रमुख जोखिम कारक हुन् । “जसलाई उच्च रक्तचाप, मधुमेह वा कोलेस्ट्रोलको समस्या छ, धुम्रपान वा मद्यपान गर्नुहुन्छ अथवा शारीरिक रूपमा सक्रिय हुनुहुन्न, उहाँहरूमा हर्ट अट्याकको जोखिम धेरै हुन्छ । छाती दुख्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने, पसिना आउने वा रिंगटा लाग्ने जस्ता लक्षण देखिए तुरुन्त अस्पताल पुग्नुपर्छ,” उनले सुझाव दिए ।
उपचारपछि स्वास्थ्य लाभ गरिरहेका पदमबहादुर तामाङले घर नजिकै सुविधा सम्पन्न अस्पताल र मुटुरोग विशेषज्ञ उपलब्ध भएकै कारण आफ्नो ज्यान जोगिएको बताए । “हामी सामान्य खेतीपाती गरेर जीविकोपार्जन गर्ने मान्छे हौं । यति छिटो र सहज रूपमा उपचार पाइन्छ भन्ने सोचेको थिइनँ । समयमै अस्पताल ल्याइएकाले आज नयाँ जीवन पाएँ । नेपाल मेडिकल कलेज र उपचारमा संलग्न सम्पूर्ण चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीप्रति म आभारी छु,” उनले भने ।
डा. पाठकका अनुसार नेपाल मेडिकल कलेजमा क्याथल्याब सेवा सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौंको उत्तरपूर्वी क्षेत्र तथा आसपासका जिल्लाका मुटुरोगीहरूलाई ठूलो राहत पुगेको छ । पछिल्ला केही महिनायता मुटुरोग तथा विशेषगरी हर्ट अट्याकका बिरामीको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढ्दै गएको उनले जानकारी दिए ।
उनले हर्ट अट्याकको शंका लाग्नेबित्तिकै समय खेर नफाली विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध हुने अस्पताल पुग्न आग्रह गर्दै समयमै उपचार पाए अधिकांश बिरामीको ज्यान बचाउन सकिने बताए ।
